“Con yêu, lại gần đây với bố nào. Tối nay, bố muốn kể cho con nghe một câu chuyện về sự cố gắng… và sự tiến bộ. Vào một buổi chiều rất nóng, William và người bạn thân nhất của cậu, Leo, đang ở trên đường chạy của trường. Đường chạy màu đỏ nóng rực dưới ánh mặt trời, và trong không khí oi ấm thoang thoảng mùi cao su. “Hôm nay năm vòng nhé!” huấn luyện viên hô to. Tiếng còi vang lên, tất cả bọn trẻ bắt đầu chạy. Ở vòng đầu tiên, William vẫn có thể vừa chạy vừa trò chuyện với các bạn. Sang vòng thứ hai, hơi thở của cậu bắt đầu nặng hơn. Đến vòng thứ ba, đôi chân cậu nặng trĩu, như thể có những bao cát buộc vào chân. Ở vòng thứ tư, cậu gần như chỉ còn nghe thấy tiếng tim mình đập. Thình thịch. Thình thịch. Thình thịch. Ngay cả trước khi hoàn thành vòng thứ năm, một ý nghĩ đã chợt lóe lên trong đầu William: “Mới chạy có vài vòng mà mình đã mệt thế này. Có lẽ mình chỉ không giỏi chạy thôi.” Chưa đầy một tháng sau, William rời đội.
Một buổi tối, sau khi làm xong bài tập về nhà, William ngồi xuống chơi game. Nhân vật của cậu bước vào một hầm ngục tối om. Xoẹt! Một con quái vật gục xuống. “XP +50” Thanh kinh nghiệm nhích lên một chút. Lại một con quái vật. Lại thêm một ít XP. Rồi đột nhiên— “LEVEL UP!” Màn hình lóe lên ánh vàng. William nhìn chằm chằm vào đó. Game có một điều rất thú vị. Mỗi khi con tiến bộ, game đều cho con thấy. Con mạnh hơn một chút. Con tiến gần hơn một chút đến cấp độ tiếp theo. Nhưng rồi William nhận ra một điều kỳ lạ. Chơi game cũng có thể khiến người ta mệt. Tay cậu mỏi. Mắt cậu cũng mệt. Thế nhưng cậu gần như không bao giờ muốn dừng lại chỉ vì cảm thấy mệt. Tại sao lại như vậy nhỉ?
Chiều hôm sau, Leo ghé qua nhà cậu. “Đi chạy vài vòng với tớ không?” William ngập ngừng một chút, nhưng rồi vẫn quyết định đi. Vòng thứ nhất. Vòng thứ hai. Đến vòng thứ ba, cảm giác quen thuộc ấy lại quay trở về. Hơi thở cậu trở nên nặng nề. Hai chân như đeo chì. Và giọng nói quen thuộc ấy lại thì thầm trong đầu cậu: “Cậu chỉ không giỏi chạy thôi.” Tối hôm đó, William cuối cùng cũng hỏi bố: “Bố ơi, tại sao khi chơi game, dù mệt con vẫn muốn tiếp tục, nhưng cứ hễ chạy bộ trở nên khó khăn là con lại muốn bỏ cuộc?” Bố cậu trầm ngâm một lúc. “Đó là một câu hỏi rất hay,” bố nói. “Để tối nay bố suy nghĩ. Ngày mai bố sẽ trả lời con.”
Chiều hôm sau, bố bước vào phòng William với một tờ giấy lớn. Bố dán nó lên tường và viết ở phía trên: BẢNG THEO DÕI THĂNG CẤP CHẠY BỘ CỦA WILLIAM Bố mỉm cười. “Game rất thông minh. Mỗi khi con tiến bộ, game như đang nói với con: ‘Này, con vừa mạnh hơn một chút đấy.’ Nhưng khi chạy bộ thì không có ai nói với con điều đó. Vì thế, chúng ta sẽ tự tạo thanh kinh nghiệm cho mình.” Kể từ ngày hôm đó, mỗi lần William chạy xa hơn lần trước một chút, cậu lại vẽ một ngôi sao. Nếu thời gian của cậu nhanh hơn năm giây, cậu lại thêm một ngôi sao nữa. Một buổi chiều, sau khi chạy xong, William nói: “Bố ơi, hôm nay con không còn hụt hơi nhiều như trước nữa.” Bố mỉm cười. “Điều đó cũng tính. Ghi lại đi con.” Ngày qua ngày, những ngôi sao trên tường ngày một nhiều hơn. Có ngôi sao bị vẹo. Có ngôi rất to. Có ngôi lại tí hon. Nhưng tất cả đều có cùng một ý nghĩa: William đang tiến bộ. Dần dần, những ngôi sao nhỏ rải rác ấy nối thành một vệt sáng dài lấp lánh trên tường, giống như một thiên hà nhỏ đang sáng lên giữa bầu trời đêm.
Ba tháng sau, trường tổ chức một cuộc thi chạy đường dài. William lại đứng ở vạch xuất phát. Cậu vẫn chưa phải là người chạy nhanh nhất. Khi tiếng còi vang lên, vài đứa trẻ lao vụt về phía trước. William vẫn tiếp tục chạy. Hết vòng này đến vòng khác. Cho đến tận vạch đích. Khi kết quả được công bố, cậu nhìn vào thành tích của mình. Cậu nhanh hơn chính mình ba tháng trước bốn mươi ba giây. Huấn luyện viên nhìn cậu đầy ngạc nhiên. “William, em làm thế nào vậy?” William mỉm cười. “Em bắt đầu ghi lại từng chút tiến bộ của mình.”
Con yêu à, đôi khi việc cố gắng cảm thấy thật khó khăn không phải vì chúng ta không muốn thử, mà vì chúng ta không thể nhìn thấy liệu tất cả những cố gắng ấy có thực sự mang lại kết quả hay không. Game cho chúng ta thanh XP và màn hình thăng cấp. Cuộc sống thật thường không như vậy. Vì thế, đôi khi chúng ta phải tự tạo chúng cho mình. Xa hơn một chút. Nhanh hơn một chút. Dễ hơn một chút so với lần trước. Những dấu hiệu nhỏ ấy nhắc chúng ta rằng: “Mình đang tiến bộ.” Và những tiến bộ nhỏ bé ấy ban đầu có thể chẳng đáng là bao, nhưng theo thời gian, chúng có thể đưa chúng ta đi rất xa. Bố mẹ cũng cần nhớ điều này: Đôi khi không phải là một đứa trẻ không muốn cố gắng. Chỉ là con chưa nhìn thấy rằng mình đang ngày càng mạnh hơn. Đó là câu chuyện của chúng ta tối nay. Bố yêu con. Ngủ ngon nhé, con yêu. Chúc con có những giấc mơ thật đẹp.”